Làm thế nào để làm mới tình thương khi đối mặt với nỗi đau.

Một nỗi khổ lớn có thể làm cho chúng ta cảm thấy bất lực. Tập trung vào các giải pháp thay vì cảm xúc, có thể là một biện pháp hữu hiệu cho tình trạng đó.

Nếu bạn từng lo lắng về các hoạt động  nhân đạo với  những người di cư đến biên giới chúng tôi, thì bạn rất dễ cảm thấy bị choáng ngợp. Trẻ em xa gia đình. Bệnh tật lây lan qua các cơ sở giam giữ. Mọi người ở đây không được tắm trong thời gian một tháng. Một người đứng đầu cơ sở biên giới ở đây tham gia vào một mạng lưới phân biệt chủng tộc trên mạng xã hội facebook. Và chúng tôi hiện cũng đang phải đối mặt với làn sóng khủng bố chống người nhập cư. Không có gì ngạc nhiên khi nhiều người trong chúng ta cảm thấy khó khăn khi đối mặt với một lúc nhiều sự việc bất như ý như vậy.

Cảm giác muốn né tránh thực tại và kiệt sức không muốn giang tay giúp đỡ khi phải lắng nghe hay đối mặt với những tình trạng chèn ép, áp bức về nhân quyền thực ra không phải là một hành vi thiếu tử tế. Nói cách khác, đó là một phản ứng rất dễ hiểu, có lẽ bắt nguồn từ quá khứ tiến hóa của chúng ta. Vì chúng ta có khuynh hướng giúp đỡ những người khác ở các  trường hợp với quy mô nhỏ, nên chúng ta sẽ dễ bị choáng ngợp khi phải đối diện với hàng ngàn người đau khổ. Càng có nhiều người có nhu cầu giúp đỡ, chúng ta lại càng ít có mong muốn giúp đỡ – đây gọi là một hiện tượng kiệt quệ lòng trắc ẩn. Hiện trạng này không phản ánh là chúng ta căm ghét người nhập cư,mà thể hiện rằng chúng ta đang gặp khó khăn khi đối mặt với những tình huống với một đau thương ở quy mô lớn như vậy.

“Một trăm ngàn năm trước, khi chúng ta nhìn thấy ai đó đau khổ, chúng ta có thể nhìn thấy những biểu hiện ấy  trên khuôn mặt của họ, và khi chúng ta bước vào để giúp đỡ họ, chúng ta có thể tạo ra sự thay đổi “ , chuyên gia tâm lý xã hội của Đại học Stanford Jamil Zaki, tác giả của cuốn sách “Cuộc chiến vì lòng tốt” chia sẻ: “ Thử thách là làm thế nào để nhân rộng khả năng ở quá khứ đó tới bối cảnh hiện nay của chúng ta “.

Cách chúng ta đấu tranh để thích ứng hiện tại với một loạt các cuộc khủng hoảng toàn cầu đang leo thang, cách chúng ta đóng khung thông tin có thể xác định xem chúng ta đang quay lưng hay muốn tham gia vào tình huống ấy. Các nhà nghiên cứu cho biết,những cảm nhận của chúng ta về cảm xúc cũng như nỗi đau của người khác thường không đủ để khiến chúng ta phải giúp đỡ họ, và thậm chí có thể phản tác dụng. Điều thúc đẩy chúng ta hành động là làm cho ta tin rằng chúng ta có thể tạo ra một sự khác biệt có ý nghĩa, và tập trung vào một kế hoạch cụ thể để giúp đỡ thay vì đóng góp  thêm những cảm xúc tiêu cực.

SỰ THIẾU NHÂN ĐẠO, TRONG BỐI CẢNH CUỘC SỐNG

 Đôi khi chúng ta lùi lại trước những đau khổ của những người khác, và một cách vô hình chúng ta cũng không ý thức nhận ra là mình đang làm điều đó.

Một trong những bức ảnh được chú ý và lan truyền nhanh chóng gần đây nhất trên phương tiện truyền thông xã hội là một người cha và người con gái nằm úp mặt vào dòng nước ở Rio Grande, trong một nỗ lực thất bại tìm kiếm kiếm một tương lai tốt đẹp hơn. Những bức ảnh như thế có thể khiến cho một vài người cảm thấy “ tự mãn “. Nhưng theo nhà nghiên cứu tâm lý Lauren Ministryo, những bức ảnh như vậy cũng có thể giải phóng một làn sóng cảm xúc mạnh mẽ đến mức người xem phải lùi lại để bảo vệ chính mình.  “ Việc hiển thị hình ảnh của những đứa trẻ gặp nạn là không thực sự sẽ đưa chúng ta đến đâu cả“ , Ministryo, nhà nghiên cứu  thuộc Đại học Bang New York tại Buffalo, chia sẻ.

Ministryo và các đồng nghiệp của cô gần đây đã nghiên cứu xem việc cảm thấy tồi tệ cho những người cần giúp đỡ có khiến chúng ta có nhiều khả năng giúp đỡ họ hay không. Họ đã kể cho những người tham gia nghiên cứu một câu chuyện và hình ảnh của một đứa trẻ hoặc nhiều đứa trẻ bị đói, bạo lực và điều kiện sống tồi tàn. Sau đó, họ hỏi những người tham gia những câu hỏi như, bạn cảm thấy đồng cảm như thế nào?  – và cũng ngỏ ý về khả năng nếu họ muốn giúp đỡ.

Kết quả là, những người mà phản hồi rằng họ “cảm thấy lo lắng  và đồng cảm” cho những đứa trẻ trong hình, thì cuối cùng họ là những người  quyên góp ít tiền hơn cho tổ chức. Thế nhưng, những người bày tỏ mong muốn “giúp đỡ” trẻ em trong nghiên cứu thì lại có xu hướng nhiều hơn trong việc  quyên góp, và họ cũng đã cho số tiền lớn hơn.

Ministryo cũng phát hiện ra rằng khi mọi người bày tỏ khao khát  giúp đỡ ai đó đang gặp khó khăn, niềm khao khát này – không giống như lúc người ta cảm thấy đồng cảm, cụ thể là  khao khát này không hề giảm đi khi số nạn nhân ngày càng lớn. Trên thực tế, mong muốn giúp đỡ ấy ngày càng lớn mạnh khi nhu cầu cần được giúp đỡ tăng lên.

Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là sự đồng cảm không phải lúc nào cũng dẫn đến hành động để giảm bớt đau khổ. Thay vào đó, quá nhiều cảm giác tiêu cực dường như khiến những người tham gia cảm thấy bất lực. Chúng ta có xu hướng cho rằng sự đồng cảm là điều tương tự như mong muốn giúp đỡ, nhưng nghiên cứu này cho thấy hai trường hợp này là khác biệt và thúc đẩy chúng ta phản ứng với khủng hoảng theo những cách hoàn toàn khác nhau.

Tạo thế cân bằng khi hướng đến việc giúp đỡ

Nếu sự đồng cảm không phải là yếu tố cần thiết để dự đoán những hành vi giúp đỡ người khác, vậy thì điều gì ảnh hưởng đến chúng ta trong việc giúp nhiều người bị khổ đau, thay vì chỉ cảm thấy tồi tệ và bộc lộ nó ra bên ngoài?

Trong một nghiên cứu trước đây của nhà tâm lý học Ervin Staub đã cho thấy rằng khi mọi người trải qua thời kỳ khó khăn, họ có thể có động lực hơn để giúp đỡ những người khác trong tình trạng nguy hiểm tương tự, có lẽ vì trải nghiệm sâu sắc về nỗi đau đó đã thúc đẩy họ hành động. Staub gọi đây là phản ứng của lòng vị tha, sinh ra từ đau khổ.

Nhưng nếu chúng ta chưa từng trải qua những trải nghiệm kiểu như một thảm họa tự nhiên, hay bị đuổi khỏi nhà bởi bạo lực và nghèo đói, hoặc bị nhốt trong lồng bởi chính những người mà bạn hy vọng là sẽ giúp đỡ mình thì liệu hành vi giúp đỡ của ta có khác đi?

 Trong một nghiên cứu gần đây, các nhà tâm lý học của Đại học Đông Bắc Daniel Lim và David DeSteno đã nghiên cứu các cách để đánh thức mọi người, mong muốn giúp đỡ ngay cả khi họ không đã trải qua thời kỳ khó khăn như thế.

Giống như Ministryo, Lim và DeSteno đã cho mọi người xem một đoạn và hình ảnh về một đứa trẻ đau khổ hoặc về nhiều đứa trẻ như thế. Họ phát hiện ra rằng khi những người tham gia tin vào khả năng của mình để tạo ra sự khác biệt thực sự, họ thường bày tỏ mong muốn ngăn chặn số lượng lớn trẻ em khỏi đau khổ hơn, ngay cả khi bản thân họ không phải chịu đựng điều tương tự.

Trong một nghiên cứu tiếp đó, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng họ có thể gợi ra phản ứng hữu ích này bằng cách nói với mọi người rằng kết quả kiểm tra cho thấy họ rất giỏi trong việc phản hồi thương yêu đến những người cần giúp đỡ. Vì vậy, chúng ta thường có thể không giúp đỡ nhiều hơn khi chúng ta cảm thấy tệ  và đồng cảm với người khác; trái lại, chúng ta có nhiều khả năng giúp đỡ hơn khi chúng ta tin tưởng vào khả năng của mình để cải thiện tình huống theo cách có ý nghĩa.

 

Chìa khóa để làm tăng hiệu quả và thúc đẩy hành động, đó là hãy cho người ấy biết rằng hành động giúp đỡ của họ dù nhỏ bé đến đâu cũng đều tạo ra tác động bất kể là trong bối cảnh nào hay phạm vi dự án có lớn lao thế nào.  

Lướt trên đầu ngọn sóng

  Khi đối mặt với tình trạng vi phạm nhân quyền, cảm giác được giúp đỡ thường liên quan đến việc điều hướng cảm xúc mà không bị hút vào. Một mức độ ít nhiều của cảm xúc tiêu cực là điều khó tránh khỏi khi bạn phải đối mặt với tình trạng hàng ngàn người sống trong điều kiện thiếu nhân đạo. Nhưng thay vì để những cảm xúc này chi phối, bạn hãy sử dụng chúng như là động lực để tìm ra các giải pháp.

Đưa ra một chiến lược trợ giúp cụ thể sẽ giúp bạn tin tưởng vào khả năng tạo ra sự khác biệt thực sự, nghiên cứu cho thấy làm tăng động lực hành động của bạn. Hãy nghĩ về những cảm xúc tiêu cực của bạn như “ những khởi nguồn đầu tiên của hành trình”,  Zaki nói. “ Chúng ta có thể thực hiện bước gì “?  “ Nhiệm vụ nào tôi có thể đóng góp một cách hiệu quả nhất? “

Tương tự, các tổ chức nhân quyền có thể thúc đẩy mọi người hành động trong khủng hoảng bằng cách cho họ biết chính xác số tiền quyên góp cụ thể sẽ được sử dụng như thế nào, giúp các nhà tài trợ tin tưởng rằng đóng góp của họ sẽ ảnh hưởng đến sự thay đổi thực sự.

Một phương thức khác để giải quyết tình trạng bất lực với thực tại là thực hành  nguyên tắc đối diện với mọi thứ mà không “phản ứng” với nó. Chúng ta có thể xử lý nhiều hơn thực tế của những bi kịch này nếu chúng ta tập trung vào những gì thực sự đang xảy ra. Quan sát một cách tỉnh thức về những gì người khác đang thực sự trải qua, sẽ giúp bạn thay vì bị lạc và đắm chìm trong cảm giác choáng ngợp,  sẽ có thể cảm nhận chính xác hơn tình hình thực tế một cách khách quan. Nhận thức mở rộng của bạn về thực tế đó có thể thúc đẩy động lực của bạn để thay đổi những điều này sau đó.

“ Những nỗ lực ở sự đồng cảm, đặc biệt là về phần cảm xúc dường như còn khó khăn hơn nữa’ Ministero nói. Hy vọng lớn nhất của chúng tôi là thực sự tập trung vào phần động lực.

Nếu bạn không phải là một thiền sinh, bạn có thể tạo ra được trạng thái này bằng cách rèn luyện thói quen chú ý vào những gì đang xảy ra. Phản ứng quen thuộc đầu tiên của chúng   ta khi phải đối diện với một tình huống khó khăn nào đó là sự bùng nổ gần như tức thời của cảm xúc tiêu cực. Nhưng theo Daniel Västfjäll, nhà tâm lý học của Đại học Linköping chỉ ra rằng việc chỉ quan sát mà không phản ứng vội vàng một cách bản năng, đồng thời cân nhắc kĩ lưỡng về cuộc sống của những người cần giúp đỡ trong 1 thái độ cân bằng có thể truyền cảm hứng đến chúng ta có hành động cụ thể hơn để tạo ra sự thay đổi

Trong khi sự đồng cảm có thể dẫn đến kiệt sức, việc có đủ sự bình tĩnh để xem tình hình thực sự bị ảnh hưởng ra sao, có thể thúc đẩy những gì mà theo Zaki gọi làKhởi đầu của hành trình tìm kiếm những cách thức hiệu quả và phù hợp để xây dựng một thế giới tốt đẹp, vị tha hơn và giảm bớt đi những đau khổ đang tồn tại khắp nơi nơi.

Nguồn bài viết: https://greatergood.berkeley.edu/article/item/how_to_renew_your_compassion_in_the_face_of_suffering

Tác giả: ELIZABETH SVOBODA

Người dịch: Nguyễn Cảnh Linh

Edit: Nguyễn Thị Bích Ngọc

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: