Vì sao người có ít hơn nhưng có xu hướng cho đi nhiều hơn ?

Nguồn: Unplash

Mỗi chúng ta đều có thể học những bài học giá trị từ sự rộng rãi của người nghèo.

Một sự cố đã xảy ra cách đây khoảng 30 năm khi tôi còn học trung học. Nhưng tôi vẫn nhớ nó rõ mồn một. Chúng tôi tham gia một “chuyến đi trải nghiệm văn hóa” vài ngày ở một ngôi làng xa xôi miền trung Ấn độ để học về cuộc sống thôn quê. Cái làng này mờ nhạt, những cụm lều được bao bọc bở những cánh đồng bột mì. Đối với những người lớn lên ở thành phố lớn nhất của Bombay, đây là một trải nghiệm đáng nhớ.

Sau khi người già làng chào đón chúng tôi, tôi đi bộ quanh ngôi làng thì một người phụ nữ lớn tuổi với nụ cười rạng rỡ lớn tiếng vẫy gọi chúng tôi. Cô ấy ít nhất đã 70 tuổi, tóc hoa râm và gầy gò với vóc dáng và tư thế của người cả đời quần quật trên cánh đồng. Cái lều của cô ấy rất đơn sơ, một cái lán một phòng làm từ bùn với phân bò và mái tranh. Khi tôi nhìn trộm vào trong, nó còn có thêm một cái charpai, hay một cái giường dệt truyền thống, mấy cái chậu và nồi trong gốc, một ít thực phẩm được trữ, và một bếp lửa đang cháy ở giữa.

Mọi thứ người phụ nữ này sở hữu có thể dễ dàng chồng hết trên chiếc giường đơn này với rất nhiều chỗ trống còn lại. Mặc dù ngôi nhà sơ sài và tài sản ít ỏi, gương mặt bà ấy bừng sáng với nụ cười rạng rỡ.
Bởi vì tôi không thể hiểu ngôn ngữ của bà ấy, bà ấy ra hiệu mời tôi ngồi xuống charpai. Bà ấy mời tôi một ly trà nóng và một đĩa thức ăn. Sau khi tôi dùng xong, bà ấy thậm chí còn mời tôi dùng thêm và không được chối từ.

Tôi đã quá đỗi ngạc nhiên. Đây là một người phụ nữ hiếm khi đủ ăn và gần như không có gì trong tay, nhưng cô ấy cho tôi, một người hoàn toàn xa lạ, một phần lớn cái cô ấy có. Trên tỉ lệ tương đối, điều này thì hào phóng hơn bao giờ hết đối với tôi. Hơn thế nữa, điều cô ấy làm được thực hiện không nghi ngại gì cả và với trọn vẹn tấm lòng, không sự mong mỏi nhận lại bất cứ gì.

The reason I remember this experience so vividly all these years later is because of the question that formed in my mind then, which I still haven’t been able to answer satisfactorily: 

Lý do làm tôi nhớ kỷ niệm này mồn một suốt nhiều năm là bởi vì câu hỏi trong tâm trí mình sau đó, mà tôi vẫn chưa có khả năng trả lời thỏa đáng:

Làm thế nào một người trong tình trạng rủi ro về kinh tế, có rất ít tiền và tài sản vẫn rất hạnh phúc, rất tự tin, rất tận hưởng, rất rộng lượng, và rất thiện chí để sẻ chia?

Có rất nhiều bài học để học từ người phụ nữ lớn tuổi này về ý nghĩa hạnh phúc, về sống cuộc sống có giá trị, và vai trò tương đối nhỏ của tiền bạc và tài sản trong cuộc sống này. Tuy nhiên, bài học tôi muốn tập trung ở bài viết này là về mối quan hệ giữa việc có và cho đi.

Người phụ nữ lớn tuổi này thì không phải là người bất thường. Điều này chỉ  ra rằng những người có ít, nhưng dường như luôn sẵn sàng cho đi nhiều hơn. Trong một nghiên cứu, những nhà tâm lý xã hội so sánh những cá nhân tầng lớp xã hội thấp và cao, định nghĩa tầng lớp xã hội bằng ước tính riêng của người này về xếp hạng kinh tế xã hội dựa trên giáo dục, thu nhập, và tình trạng nghề nghiệp so với những người khác trong cộng đồng của họ. Trong những nghiên cứu của họ, những người trong tầng lớp xã hội thấp thì rộng rãi và tin rằng họ nên cho nhiều hơn phần thu nhập hằng năm cho từ thiện (4.95 phần trăm với 2.95 phần trăm). Họ cũng gần như tin những người lạ và thể hiện nhiều hơn những hành vi hỗ trợ hướng về những ai gặp khó khăn. Ngược lại, nghiên cứu khác chỉ ra rằng những cá nhân tầng lớp xã hội cao hơn thì không đạo đức hơn. Họ gần như muốn lấy những thứ khác từ người khác, nói dối, và lừa gạt.

Tại sao những người có ít hơn cho nhiều hơn? Một phần lý do nằm ở sự thật là họ đồng cảm hơn và nhạy cảm về nhu cầu của người khác hơn.
Các nhà tâm lý học hướng đến cách nghĩ như “khuynh hướng ngữ cảnh” được ghi nhận bởi những tập trung bên ngoài về những gì diễn ra trong môi trường và với người khác. Mặt khác, những người có nhiều thì có thiên hướng tập trung vào bản thân với “khuynh hướng duy ngã” mà tập trung vào những trạng thái bên trong, mục tiêu, động lực và cảm xúc.

Điều này cũng tương ứng với định hướng về thời gian. Những người có ít thì tập trung vào hiện tại trong khi người có nhiều thì hướng đến tương lai để có nhiều hơn. Như người phụ nữ lớn tuổi, người nghèo có thể chọn cư xử trên động cơ rộng lượng ở đây và bây giờ, thay vì nghĩ quá nhiều về hậu quả tương lai của các khuynh hướng mang lại.

Nhiều người đọc sẽ suy nghĩ sự rộng rãi của người phụ nữ lớn tuổi là ngu ngốc, dại dột, gây hại cho hạnh phúc của chính cô ấy. Tuy vậy, khi tôi nhìn lại và nhớ lại biểu hiện hạnh phúc thuần khiết trên gương mặt cô ấy, tôi không khỏi cảm thấy ghen tị với cô ấy theo cách mà tôi không cảm thấy ghen tị với bất cứ ai khác.

Vâng, có tiền và địa vị xã hội cao thì chắc chắn tốt trong mọi mặt. Tiền mang đến sự thoải mái, an toàn và thiếu nó có thể thực sự khó khăn. Nhưng khi nhu cầu cơ bản của chúng ta và thậm chí một ít thoải mái được đáp ứng, không phải sẽ có giá trị trong trải nghiệm đồng cảm với người khác và hành động dựa trên động cơ này sao? Không phải sẽ có lợi ích để nhạy cảm với sự khó khăn của người khác, và hành xử như người phụ nữ lớn tuổi trong ngôi làng của Ấn độ ít nhất một lần sao?

Nguồn bài viết:
https://www.psychologytoday.com/intl/blog/the-science-behind-behavior/201711/why-people-who-have-less-give-more

Người dịch: Phạm Thị Song Toàn

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: